Nurten PAMUKSUZ / ALMANYA

43 yaşındayım. Türkiye’de sigortalı bir iste çalışmadım. Sigorta süresi ne anlama geliyor tam bilmiyorum. 1987 senesinde evlendim ve yurtdışına geldim. 5 çocuğum var. Birinci çocuk 1988 doğumlu, ikinci 1990, üçüncü 1991, dördüncü 1997, beşincisi ise 2002 doğumlu ve 20 sene ev hanımlığımın yanında iki sene de çalışmışlığım var. SSK’dan kaç gün için borçlanmalıyım ve kaç yaşında emekli olabilirim? Ne kadar ödemeliyim? Ödeme fazla yapılırsa, aylık emeklilikte artış olur mu? Sosyal yardım almamın Türkiye’den emeklilik başvurusuna bir zararı var mı? Borcu taksitle ödeme imkanım var mı?

YANIT: 4-b Bağ-Kur kapsamında borçlanır ve emekli olursunuz. 1987-2010 yılları arasını borçlanma hakkınız var. Buna göre 23 yıl borçlanıp yıl sonuna kadar 67 bin 151 TL öderseniz, 44 yaşında emeklilik hakkını kazanırsınız. Borçlanma aylığı iken 400 euro’nun üzerinde bir işte çalışılmamalı, sosyal yardım ve ikamete bağlı ödenek alınmamalı. Borçlanma aşamasında ise yukarıdaki koşullar aranmaz. Aylık hakkı için borcun tamamı ödenmeli. Yeni usulde gelen tebligat 3 ay içinde ödenmeli. Ancak ekonomik durumunuz uygun olmaz ise parça parça borçlanarak da ödeme yapabilirsiniz. Bu durumda da yaş hesap edilir iken en son ödeme tarihi esas alınır. Aylık miktarına gelince; yatırılmış ortada bir para yok. Yine de 825 TL aylık alırsınız.

33 yaşındayım, nasıl emekli olabilirim?

Önder / FRANSA

1978 doğumluyum ve bayanım. Hiç çalışmadım. Ekim 1997 ayında Fransa’ya geldim. 2 çocuk annesiyim. Borçlanmak istiyorum. Borcumu ödediğim takdirde kaç yaşında emekli olurum? Ne kadar para yatırmam gerekiyor? Eşim Eylül 1975 doğumlu olup kendisi 14 yaşından bu yana Fransa’da. Borçlanma yaparak kaç yaşında emekli olabilir?

YANIT: Eşiniz, 18 yaşını doldurduğu 1993 yılı sonrası 17 yılı borçlanabilir. 6120 güne karşın yıl sonuna kadar 52.020 TL ödenir. Emeklilik için 25 yıl gerektiğinden, eksik olan 8 yılı daha sonra ödeyebilirsiniz. Siz ise 1997-2010 yılları arası 13 yıl borçlanır. Eksik olan 7 yılı daha sonra tamamlarsınız.

Ne zaman emekli olurum?

Şükrü YILDIRIM / ALMANYA

1967 doğumluyum. Türkiye’de hiç sigortalı çalışmışlığım yok. 18 ay askerlik yaptım. 1994 yılında Almanya’ya geldim ve 7 yıl çalıştım. Türkiye’den emekli olmak istiyorum. SSK’dan emekli olsam, ne kadar para ödemem gerekiyor ve kaç sene beklemem gerek?

YANIT: Şimdilik sizin 18 ay askerlik, 7 yıl çalışma ve başta ve sonda boşta geçen birer yıllık süre olmak üzere toplam 10 yıl 6 ay borçlanma hakkınız bulunmakta. Bu arada işsizlik ödeneği veya eşdeğer süreler var ise, pek tabi ki bunları da borçlanmak mümkün. Emekli olmanız için 25 yıla tamamlamanız gerekir.

2 yıl Alman vatandaşı kaldım, nasıl emekli olurum?

Selami ÇAVUŞOĞLU / ALMANYA

1966 doğumluyum. Almanya’da 1984 yılından itibaren çalışıyorum. İki yıl, 1999-2001 arası Alman vatandaşı olarak kaldım. Ne zaman emekli olurum?

YANIT: 1984-1999 ile 2001-2010 yılları arası 24 yıl borçlanma hakkınız bulunmakta. 8640 güne karşın 73.440 TL öder ve daha sonra 1 yıl daha borçlanıp 25 yıla tamamlarsanız, 50 yaşında emeklilik hakkını kazanırsınız.

Mavi Kart sahibi olmam yeterli mi?

Fethiye ÖNER / ALMANYA

1969 doğumluyum. 1993 yılında Alman vatandaşlığına geçtim. Çifte vatandaş olduğumu sanıyordum ancak Türkiye evraklarımda hata yaptığı için şu an Türk vatandaşlığından çıkma durumum söz konusu. Türkiye’de 1994 yılında 4 ay SSK’lı ve 2004 yılında toplam 6 yıl SSK’lı çalışmışlığım var.

Almanya’da işe başlama tarihim ise Ağustos 1988. Almanya’daki çalıştığım süreleri borçlandırmış bulunmaktayım. Bana 27 bin TL borç çıkarıldı. Bunun 11 bin TL’sini ödedim. Geri kalan 16 bin TL’yi henüz ödemedim. Toplam 20 yılımı tamamladım, ancak yaşımı beklemek zorundayım. Şayet mavi kart alırsam, 3 yıl sonra emeklilik maaşı alabilir miyim? Bana borçlandırma ödemesi olarak çıkarılan meblağı (geri kalan 16 bin TL’yi) ödememi önerir misiniz, yoksa ne yapmalıyım? Ne SGK İl Müdürlüğü ne de İçişleri bakanlığı maalesef bu konuda bana yardımcı olamıyor.

YANIT: Size verebileceğimiz iki tür yanıt bulunmakta. Birincisi, ülkemiz ile Almanya arasındaki sosyal güvenlik sözleşmesine göre iki ülke hizmeti birleştirilerek uyruk koşuluna bakılmaksızın mutlaka size kısmi sözleşme aylığı bağlanır. İkinci yanıt, 5675 güne yetecek kadar süreyi borçlanır ve ödemeyi yaparsanız ödeme yaptıktan sonra yabancı ülke vatandaşı olmanız sorun teşkil etmez. Aylık bağlama aşamasında uyruk koşulu yani Türk vatandaşı olmanız aranmaz. Yaşı beklerken bir başka ülkenin uyruğuna geçmek sorun yaratmaz.

Babam ve annem borç bedelini nereye ödeyecek?

Çiğdem ÖZTÜRK / HOLLANDA

Babam 1965, annem 1964 doğumlu. Babamın 1982 başlarından itibaren Türkiye’de sigortalı çalışmışlığı var. Annemin Türkiye’de hiç çalışmışlığı yok. Babam da annem de burada yüzde 80-100 oranında malulen emekliler. Babam ve annem 2006 yılında buradaki çalışmışlıklarını 3201 sayılı yasaya göre (günlük 3.5 Dolar’dan) SSK’ya borçlandılar. Babam ve annem için gelen borçlanma tahakkuk cetvellerinde babam 6800 gün, annem 7900 gün borçlandırılmışlar.

Şimdi sizden babam ve annem adına cevaplarını öğrenmek istediğim sorularım şunlar;

- Babam ve annemin hemen emekli olabilmeleri ve emekli maaşlarını alabilmeleri için;

- SSK’nın borçlandırma gün sayıları doğru mu? Doğru değilse doğrusu nedir?

- Ödemeyi günlük 3.5 Dolar üzerine mi, yoksa son çıkan yasaya göre mi yapacaklar?

- Babam ve annem sizin vereceğiniz bilgilere göre Şubat sonu gibi Türkiye’ye gidip parayı ödeyecekler. Babam ve annem Şubat sonunda sizin vereceğiniz bilgilere göre ödemeyi yaparlarsa ne zaman emekli olabilirler?

- Babamın ve annemin emekli aylıklarının miktarı ne kadar olur?

- Babam Türkiye’den de (bildiğimiz kadarıyla yüzde 60 ve üzeri) anlattığım bu rahatsızlıklarından malulen emekli olabilir mi ?

- Bunun için Türkiye’de hangi belgelerle nereye başvuruda bulunması gerekiyor?

YANIT: Babanızın ülkemizde SSK başlangıcı olmasına rağmen Hollanda bu hizmeti malulen emeklilikte sosyal güvenlik sözleşmesi gereği 65 yaşına kadar kullanmış sayacağımızdan 21 yıl borçlanması gerekir. Tam maluliyette Türkiye’deki süreler 65 yaşa kadar blokedir. 65’te serbest kalır. Borçlanma 65 yaştan önce ise 4-1-a’dan aylık bağlanmasına yetecek süre oranında yapılır. Buna göre hemen emeklilik için 30 yıl borçlanmak gerekir. Anneniz için ise 20 yıllık bir süre yeterli. Baba ve annenize gönderilen tebligat geçerli. Ödeme Dolar üzerinden yapılacak arzu edilirse pek tabi ki borçlanma hakkı bulunmakta. Babanız 6800 günü Şubat-2011 ayında öderse ancak 53 yaşında emekli olur. Anneniz Şubat 2011 ayında 7560 gün ödeme yaparsa emekli olur.

Emekli aylıkları döviz bozdurma kuru da hesaplamada bir unsurdur. Bunu şimdiden bilemeyiz. Dahası babanız hemen emekli olma hakkı 53 yaştan önce yok. Anneniz ise, kur esastır, ancak alacağı aylık takriben 770 TL olur.

Malulen emeklilik hakları yok. Sözleşmeye göre maluliyet tek taraflı.

Başvuru yerleri önce gönderilen tebligata uygun olarak bankada döviz bozdurulacak bir dekont, yine aynı bankada bozdurulan döviz karşılığı TL’nin SGK hesabına gönderildiğine dair ikinci bir dekont aldıktan sonra borçlanma işlemini yapan SGK İl Müdürlüğü’ne yazılı başvuru yapmaları gerekmekte.

Sağlık yardımını Almanya’da nasıl alırım?

Aydın GÜLTEKİN / ALMANYA

07.02.1965 doğumluyum. İlk işe giriş tarihim 18.06.1982 (SSK).

SSK’da 1405 günüm, İşbank’ta 1789 günüm, askerlik içinse 240 günüm var. Bunu, 21.08.2008’de 1774,08 TL olarak ödedim. Yurtdışı borçlanmasını 1587 gün olarak 5554,50 Dolar ödedim. 25.12.2006 tarihinde, Dolar kuru 1,4244 TL olarak ödendi. Çalışmışlığım ve ödenmiş askerlik ve yurtdışı borçlanmalarım mevcut. Kalan 129 günümü yurtdışından borçlanmak kaydı ile hangi asgari ücret aralığından ödemem avantajlı olur ve bugün itibariyle emekli maaşım ne olabilir. Ayrıca, şu an eşim üzerinden sağlık sigortasından yararlanıyorum. Almanya’ da yasamaya devam edeceğim ve emekliliğim sonrası sağlık sigortası ile ilgili nasıl bir değişim olabilir?

YANIT: Öncelikle sizin sigorta başlangıcınız 18 yaş öncesine rastlamakta. 01.04.1981 günü yürürlüğe giren uygulamaya göre 18 yaş öncesi prim gün sayısı dikkate alınır ancak 25 yıl sigortalılık süresinde 18 yaşını doldurduğunuz tarih olan 07.02.1983 günü esas alınır. Bu açıklamalardan sonra 25 yıl sigortalılık süresi, 47 yaş ve 5150 gün aranır. 3 koşudan eksik olan 129 günü ödediğinizde 47 yaşını doldurduğunuz 08.02.2012 tarihinde emeklilik hakkını kazanırsınız. Sağlık yardımını ülkemiz ile Almanya arasında sağılıkla ilgili maddelere SSK taraf olduğundan Almanya’da sağlık yardımı hakkınız olmadığı dönemlerde SSK tarafınca AT /21 Formülerleri tanzim edilir, ücretsiz olarak Almanya’dan sağlık yardımı alırsınız. Aylık artışınız 129 günle asgari ve azamiden ödemenize göre değişmez.

Fransızım, ölen Türk eşimden aylık alır mıyım?

Tamara SİNJON / FRANSA

Ben Fransız ve Kazak vatandaşıyım. Bir Türk vatandaşı ile 2002 yılında evlilik yaptım. Eşimin Türkiye’de 1974 yılından 1985 yılına kadar öğretmen olarak sigortalı çalışmışlığı vardı. 1985 yılından bu güne kadar Fransa’da çalıştı. 25.05.2010 yılında vefat etti. Eşimin Türkiye’deki sigortalı olarak geçen sürelerine göre emekli aylık alabilir mi?

YANIT: Eşinizden dolayı dul aylığı alma hakkınızın yanında yurtdışında çalışma hakkınızda bulunmakta. İster Emekli Sandığı (memuriyet) ister SSK kapsamında çalışmış olsun dul aylığı hakkınız her iki durumda da bulunmakta. Başvuru yapacağınız yer Fransa Sigorta Kurumu aracılığı ile başvurmanın yanında direkt olarak başvuru hakkınızda bulunmakta. Emekli Sandığı’na tabii olarak çalışmış ise her ne kadar aylık almada Türk vatandaşı koşulu aranır ise de sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmış ülke vatandaşları için bu koşul aranmaz. Ayrıca Fransa mevzuatı kapsamında da dul aylığı isteme hakkınız bulunmakta. Ülkemizdeki eşinize ait süreler Fransa tarafınca da değerlendirilir.

Babam kaç gün borçlanmalı?

İsmail ÇİFTCİ / HOLLANDA

Babamın Hollanda’da toplam çalışma süresi 41 yıl. Türkiye’de  SGK’dan öğrendiği kadarı ile 405 gün primi var. Babam Hollanda’dan emekli ve 1939 doğumlu. İkametgahı Hollanda’da. Türkiye’de 405 gün çalışmışlığı çıktı. Asgari günden yani 3600 günden SSK’dan emekli olmak istiyor. 24 aydan fazla da askerlik yapmış. Ben SSK’nın yapmış olduğu hesabı bir turlu anlayamadım. 3600 gün için 29196 TL istiyorlar. Babamın aylığı devletin emekli sandığından (AOW) geliyor. Babam kaç günden emekliye ayrılabilir?

YANIT: Ülkemiz ile Hollanda arasındaki sosyal güvenlik sözleşmesinde maluliyet tek taraflı. Yani Hollanda malulen emekli ettiği anda Türkiye kişinin ülkemizde sigorta hizmeti olsa dahi maluliyetini incelemez. Ülkemizde geçen sigorta süresini Hollanda kullanmış sayılır. Ancak 65 yaşını dolduran şahsın aylığı maluliyetten yaşlılığa dönüştüğü anda ülkemize ait süre boşta kalır ve ülkemiz tarafınca var kabul edilir. Diğer bir anlatımla bloke olan hizmet açığa çıkar. Sizin anlatımınızdan şunu anlıyorum. Babanız 72 yaşında. Ülkemizdeki 405 gün aksine bir durum yoksa artık var kabul edilmeli. Sigorta başlangıcı itibarıyla 3600 gün yeteceğine göre 3600-405= 3195 gün karışlığı bedel ödemesi gerekir. Şu ana göre 27 bin 157,50 TL. Size gelen tebligatın yeterli süresini 3 ay geçmeden ödemeniz en iyisi.

Alman vatandaşı oldum, aylık alabilir miyim?

Erol CAN / ALMANYA

1975 Almanya doğumluyum ve Türkiye’de hiç çalışmışlığım yok.  2006 Yılında Türkiye’den SSK’ya yurtdışı borçlanmak için müracaat etim ve bana 4843 gün tebligat geldi. 13.03.2008 tarihinde 3,5 Dolardan ödedim. Şimdiyse tekrar borçlanma yaptım ve bu sefer bana 1080 gün yolladılar. Bunu da Ocak 2010  ayında ödedim ve toplam gün sayım 5923 gün oldu. Mayıs 2010 ayında Alman vatandaşlığına geçtim. Borçlanmayla ileride Türkiye’den emekli olabilir miyim ve ne zaman emekli Olurum?

YANIT: Borçlanma sırasında Türk vatandaşıymışsın. Toplam 5923 günü Ocak 2010 ayında tamamlamışsın. Buna göre 16 yıl 5 ay 10 gün hizmet satın almışsınız. Sigorta başlangıcınız Temmuz-1993. Bu durumda yaşınız 56 olduğunda Alman vatandaşı olmanıza rağmen aylık bağlanır.

Döviz yerine TL ödeyeyim mi?

Savaş TINMAZ / ALMANYA

1968 doğumluyum. Emeklilik prim ödeneğinin 3,5 Dolar yerine 9 veya 10 Dolara günlük ödeneği olarak değiştirebilir miyim?   Eski kanuna göre 3,5 Dolar’dan 20 seneyi dolduracak şekilde 7200 gün borçlandım ve geriye 1800 gün kaldı. 6 sene sonra Türkiye’ye dönmek istiyorum. Ne yapmam lazım, nereye başvurmam gerekir?

YANIT: SSK kapsamında 9000 güne tamamlama gibi bir zorunluluğunuz yok. 3,5 dolar günlük borçlanma miktarını yükseltme hakkına sahip değilsiniz. Ancak bu borçlanma hakkından vazgeçip yeni sisteme göre borçlanma talebinde bulunabilirsiniz. Bu durumda da SSK kapsamında değil Bağ-Kur kapsamında borçlandırılırsınız. İlaveten tebliğ edilen miktar 3 ay içinde ödenmek zorunda olur. Takdir sizin. Ancak mevcut tebligatı ödemenizi tavsiye ederim. Yeni sisteme göre borçlandığınızda aylık miktarı düşünüldüğü gibi yüksek olmaz.

Çifte vatandaş kaç TL ödemeli?

Mehmet AKKAŞ

Eşim 1966 doğumlu. 29.05.1984 tarihinden bu tarafa yurtdışında çalışmakta.Kendisi çifte vatandaş. Ne zaman emekli olabilir ve ne kadar borçlanması lazım, ne kadar aylık alabilir?

YANIT: Eşiniz 8140 gün borçlanıp 69.190 TL öderse hemen emekliye ayrılır. Alacağı aylık miktarı 780 TL olur. Çifte vatandaş olması borçlanma ve emekli olmasına engel bir durum teşkil etmez.